Εκδήλωση «Ελευθερία έκφρασης και θρησκεία» , 10/2/2015

Το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, το Τμήμα Νομικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και το ΚΥΠΕ συνδιοργανώνουν επιστημονική  εκδήλωση με θέμα «Ελευθερία έκφρασης και Θρησκεία, Δημόσιος διάλογος για την ελευθερία της έκφρασης μετά τις επιθέσεις κατά της εφημερίδας Charlie Hebdo» υπό την επιμέλεια τη δική μου και του Επίκουρου Καθηγητή του Ευρ.Πανεπιστημίου Κύπρου Philippe Jougleux.

Η εκδήλωση θα λάβει χώρα ημέρα Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2015.

Πληροφορίες για το πρόγραμμα της εκδήλωσης : Πόστερ_10_2_2015 και Προσκληση_10_2_2015

 

Τροποποίηση του περί πνευματικής ιδιοκτησίας νόμου 59/1976

Τον Δεκέμβριο του 2014 τροποποιήθηκε ο περί πνευματικής ιδιοκτησίας νόμος 59/1976. Η τροποποίηση εστιάζει σε δυο σημεία : α) την μεταφορά της Οδηγίας 2011/77/ΕΕ της 27ης Σεπτεμβρίου 2011 για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/116/ΕΚ για τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενικών δικαιωμάτων στην κυπριακή έννομη τάξη και β) την τροποποίηση του άρθρου 7 (2) (ι) του Ν. 59/1976.

Ειδικότερα, βάσει του άρθρου 7 (2) (ι) του Ν. 59/1976, όπως αυτό τροποποιήθηκε, επιτρέπεται χωρίς άδεια και χωρίς την καταβολή αμοιβής οιαδήποτε αναπαραγωγή ενός έργου, η οποία γίνεται από προσιτές στο κοινό βιβλιοθήκες, επιστημονικά ιδρύματα, εκπαιδευτικά ιδρύματα, μουσεία ή αρχεία και η οποία πράξη αναπαραγωγής δεν αποσκοπεί άμεσα ή έμμεσα σε κανένα εμπορικό ή οικονομικό όφελος.Η εξαίρεση αυτή, όπως προβλέπονταν πριν την τροποποίηση, επέτρεπε «οποιαδήποτε χρήση και παρουσίαση έργων από δημόσιες βιβλιοθήκες εφόσον η χρήση γίνεται προς το δημόσιο συμφέρον και δεν αντλείται καμία πρόσοδος από αυτήν και δεν εισπράττεται τέλος εισόδου για την μετάδοση του έργου στο κοινό». Υπήρχαν σοβαρές αμφιβολίες για την συμβατότητα της εξαίρεσης στην προηγούμενη μορφή της (πριν την τροποποίηση) με το κοινοτικό δίκαιο, δεδομένου ότι αυτή εισήγαγε έναν ευρύτατο περιορισμό τόσο του δικαιώματος αναπαραγωγής όσο και των άλλων δικαιωμάτων του δημιουργού, όπως το δικαίωμα διανομής και το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό, ο οποίος ήταν αμφίβολο ότι περνάει με επιτυχία το τεστ των τριών σταδίων.

Η εξαίρεση υπό τη νέα της μορφή μεταφέρει στο κυπριακό δίκαιο την αντίστοιχη εξαίρεση του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. γ) της Οδηγίας 2001/29.  Βάσει της τελευταίας, επιτρέπονται ειδικές πράξεις αναπαραγωγής που πραγματοποιούνται από προσιτές στο κοινό βιβλιοθήκες, εκπαιδευτικά ιδρύµατα ή µουσεία, ή από αρχεία που δεν αποσκοπούν, άµεσα ή έµµεσα, σε κανένα οικονοµικό ή εµπορικό όφελος. Πρέπει να σημειωθεί ότι αμφιβολίες εγείρονται για την συμβατότητα της εξαίρεσης με το κοινοτικό δίκαιο και υπό τη νέα της μορφή. Σε αντίθεση με το άρθρο 5 παρ. 2 στοιχ. γ) της Οδηγίας 2001/29, η εξαίρεση του άρθρου 7 (2) (ι) του Ν. 59/1976 επιτρέπει γενικά οιαδήποτε αναπαραγωγή ενός έργου, χωρίς να παρέχει κάποιον ειδικότερο προσδιορισμό ή να θέτει κάποια όρια ή προϋποθέσεις για τις πράξεις αναπαραγωγής που επιτρέπονται.

Παρουσίαση του βιβλίου «Κυπριακό Ιδιωτικό Δίκαιο»

Στις 26 Νοεμβρίου 2014 παρουσιάστηκε το συλλογικό έργο «Κυπριακό Ιδιωτικό Δίκαιο, Κατ’άρθρο Ερμηνεία-Νομολογία» του οποίου είχα την επιστημονική επιμέλεια. Το ογκώδες αυτό έργο (1574σελ.) εκδόθηκε από τις εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα -Θεσσαλονίκη.

Το συλλογικό αυτό έργο αποτελεί την πρώτη συστηματική συλλογή και ερμηνεία του βασικού κορμού του κυπριακού ιδιωτικού δικαίου. Ειδικότερα, με κύριο άξονα τη νομολογία,- κυπριακή, αγγλική, κοινοτική και άλλη-, αναλύονται συνολικά 27 νόμοι οι οποίοι διέπουν την συμβατική και εξωσυμβατική ευθύνη, την καταδολίευση δανειστών, το οικογενειακό και κληρονομικό δίκαιο, το εμπράγματο δίκαιο και  τις μισθώσεις, το εργατικό δίκαιο, το δίκαιο εταιρειών και το  πτωχευτικό δίκαιο, το ναυτικό δίκαιο, το δίκαιο προστασίας καταναλωτή και το δίκαιο ανταγωνισμού. Για την βιβλιοπαρουσίαση βλ. Σύσσωμος ο νομικός κόσμος στην παρουσίαση του έργου «Κυπριακό Ιδιωτικό Δίκαιο – Kατ’ άρθρο ερμηνεία- Νομολογία»(Πηγή :www.mywaypress.gr)

Νομική προστασία βάσεων δεδομένων

Πρωτοτυπία των βάσεων δεδομένων

Οι βάσεις δεδομένων συνδέονται στενά με το περιβάλλον των νέων
τεχνολογιών. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της Οδηγίας 96/9/ΕΟΚ, προστατεύονται
από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας εφόσον λόγω της επιλογής ή
διευθέτησης των περιεχομένων τους αποτελούν «προσωπικά πνευματικά
δημιουργήματα» του δημιουργού τους. Δεν πρόκειται για πολύ αυστηρή
προϋπόθεση για την χορήγηση της προστασίας. Η πρωτοτυπία οριζόμενη ως
«προσωπική πνευματική δημιουργία» συναντάται και στην Οδηγία για τη
νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών (βλ. άρθρο 1
παρ. 3). Ωστόσο, η προστασία του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας δεν θα
χορηγείται εάν η δομή ή επιλογή των περιεχομένων της βάσης είναι η
συνηθισμένη ή ακολουθεί ένα «πρότυπο» που έχει επικρατήσει για
συγκεκριμένο τύπο βάσεων δεδομένων.

Continue reading

Ηλεκτρονικό εμπόριο

Γενικά

Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ένας από τους βασικούς
πυλώνες της οικονομίας της κοινωνίας της πληροφορίας. Το νομικό καθεστώς
του ηλεκτρονικού εμπορίου διέπεται από την κοινοτική Οδηγία 2000/31/ΕΚ.  Στην Ελλάδα το σχετικό νομοθέτημα είναι το Π.Δ. 131/2003, ενώ στην Κύπρο Ο περί Ορισμένων Πτυχών των Υπηρεσιών της Κοινωνίας της Πληροφορίας και ειδικά του Ηλεκτρονικού Εμπορίου καθώς και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2004 (N. 156(I)/2004) (http://www.cylaw.org/nomoi/enop/non-ind/2004_1_156/full.html)

Η άσκηση μιας δραστηριότητας της κοινωνίας της πληροφορίας και του
ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ελεύθερη. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να
προβλέπεται ειδική διοικητική διαδικασία ή χορήγηση ειδικής άδειας για
την άσκηση δραστηριότητας ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, εάν το εθνικό
δίκαιο προβλέπει κάποιο ειδικό καθεστώς ή διοικητική διαδικασία για την
άσκηση μιας επαγγελματικής δραστηριότητας, οι προϋποθέσεις αυτές πρέπει
να τηρούνται και για την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου. Επίσης
πρέπει να τηρούνται και οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται από την Οδηγία
σχετικά με τις εξ αποστάσεως συμβάσεις.

Continue reading

Διαδραστικότητα

Η δυναμική ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών οδηγεί στη δημιουργία νέων
κατηγοριών έργων αλλά και μεταβάλλει ουσιωδώς και παραδοσιακές
κατηγορίες έργων, οι οποίες βρίσκουν νέους τρόπους «αποτύπωσης»,
έκφρασης, κυκλοφορίας : χρήση ειδικών ψηφιακών εφέ σε ταινίες και
καλλιτεχνικές παραστάσεις, ηλεκτρονική μουσική που προκύπτει από
εξειδικευμένα λογισμικά, ψηφιακές βιβλιοθήκες και ηλεκτρονικά βιβλία.

Continue reading

Προστασία προσωπικών δεδομένων

Γενικά

Δεν υπάρχει κοινωνική ζωή χωρίς ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων. Τα
προσωπικά δεδομένα είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία πληροφοριών με
ιδιαίτερη αξία για τι αναφέρονται στο άτομο. Δεν είναι όπως οι άλλες
πληροφορίες. Η πληροφορία είναι το οξυγόνο της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Κάθε άνθρωπος είναι ταυτόχρονα και πληροφοριακό ον, φορέας πληροφοριών.
Όταν βλέπω κάποιον, όταν τον ακούω, τον αγγίζω η συνομιλώ μαζί του στον
εγκέφαλο τελείται επεξεργασία πληροφοριών που τον αφορούν. Το ίδιο
μπορεί να κάνει και μια μηχανή όταν επεξεργάζεται πληροφορίες για ένα
άνθρωπο, όπως ο ανιχνευτής ψεύδους, ή τα λογισμικά δημιουργίας προφίλ ή
κρίσης που χρησιμοποιούνται κατά την πρόσληψη κάποιου ή για την κρίση
της απόδοσης των εργαζομένων σε μια επιχείρηση κλπ.

Continue reading

Προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών

Χρηστικός χαρακτήρας και πρωτοτυπία

Τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι έργα με πρωτίστως
χρηστικό χαρακτήρα. Προϋπόθεση για την προστασία τους είναι η διαπίστωση
της ύπαρξης πρωτοτυπίας, η οποία στην περίπτωση αυτή δεν εκλαμβάνεται ως
έκφραση της προσωπικότητας του δημιουργού (υποκειμενικό κριτήριο). Το
πρόγραμμα προστατεύεται εφόσον αποτελεί «προσωπικό πνευματικό
δημιούργημα του δημιουργού του» (άρθρο 1 παρ. 3 Οδηγίας 91/250/ΕΟΚ,
άρθρο 2 παρ. 3 του Ν. 2121/1993 και άρθρο 3 (2) του κυπριακού Ν. 59/1976). πρόκειται για μια συμβιβαστική εκδοχή  της έννοιας της πρωτοτυπίας, η οποία συνδυάζει υποκειμενικά κριτήρια με το κριτήριο της έλλειψης αντιγραφής του αγγλοσαξωνικού copyright. Στην ελληνική έννομη τάξη αυτό σημαίνει ότι αναφορικά με προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών δεν εφαρμόζεται το κριτήριο της στατιστικής μοναδικότητας του έργου, αλλά το κριτήριο του άρθρου 2 παρ. 3 του Ν. 2121/1993.

Continue reading

Ηλεκτρονικές υπογραφές

Γενικά

Το ζήτημα των ηλεκτρονικών υπογραφών ρυθμίζεται από την Οδηγία
99/93/ΕΟΚ σχετικά με τις ηλεκτρονικές υπογραφές. Η Οδηγία αποσκοπεί σε
δυο βασικούς στόχους : α) τη νομική αναγνώριση των ηλεκτρονικών
υπογραφών και β) τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου για τους παρόχους
πιστοποίησης.

Η Οδηγία έχει μεταφερθεί στο ελληνικό δίκαιο με το Π.Δ. 150/2001 και στο κυπριακό δίκαιο με τον περί του Νομικού Πλαισίου για τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές καθώς και για Συναφή Θέματα Νόμο του 2004 (N. 188(I)/2004) (http://www.cylaw.org/nomoi/enop/non-ind/2004_1_188/full.html).

Continue reading

Ανταλλαγή αρχείων μέσω δικτύων peer-to-peer

Γενικά

Η ανταλλαγή αρχείων μέσω του Διαδικτύου επιτυγχάνεται χάρη στη χρήση
της τεχνολογίας peer- to- peer. Η λειτουργία αυτής της τεχνολογίας
βασίζεται στη δημιουργία δικτύων υπολογιστών στα οποία δεν υπάρχουν
προκαθορισμένοι «πελάτες» («clients») και «εξυπηρετητές» («servers»),
αλλά ένας αριθμός από ομότιμους κόμβους («peer nodes») που λειτουργούν
ταυτόχρονα ως «πελάτες» και «εξυπηρετητές» σε σχέση με τους άλλους
κόμβους του δικτύου ανταλλάσσοντας πληροφορίες υπό ίσους όρους. Οι
διάφοροι ομότιμοι κόμβοι είναι δυνατό να παρουσιάζουν διαφορετικά
τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως ταχύτητα επεξεργασίας, ταχύτητα σύνδεσης
στο Διαδίκτυο ή αποθηκευτική ικανότητα.

Continue reading

Νέοι τρόποι πειρατείας

Στο δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας συχνά χρησιμοποποιείται ο όρος
«πειρατεία» για να προσδιοριστεί το σύνολο των παράνομων πράξεων
προσβολής των δικαιωμάτων.

Υπάρχουν διάφορες μορφές πειρατείας. Στο δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας,
η πειρατεία λαμβάνει χώρα μέσω της χωρίς άδεια τέλεσης πράξεων που
καλύπτονται από το δικαιικό μονοπώλιο που απολαμβάνει ο δημιουργός ή
άλλος δικαιούχος (παραγωγός, κατασκευαστής βάσης δεδομένων, δικαιούχος
συγγενικού δικαιώματος, εργοδότης κ.λπ.) επί του έργου όπως της
αναπαραγωγής, παρουσίασης στο κοινό, ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης,
διανομής υλικών αντιγράφων, κατ’αίτηση μετάδοσης συνήθως με σκοπό την
αποκομιδή κέρδους. Η πειρατεία στο Διαδίκτυο μέσω ιστοσελίδων, δικτύων
peer-to-peer, υπηρεσιών του «Web.2.0.» κ.λπ. αποτελεί μεγάλη απειλή για
την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στο ψηφιακό περιβάλλον.

Continue reading

Η πνευματική ιδιοκτησία στο Διαδίκτυο

Προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στο Διαδίκτυο

Οι κλασικοί κανόνες του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας εφαρμόζονται
και στο περιβάλλον του Διαδικτύου. Ενας ιστοχώρος είναι δυνατό να
προστατεύεται ως πνευματικό δημιούργημα. Κείμενα, εικόνες, γραφικά,
βίντεο, μουσική που εμπεριέχονται σε ιστοχώρους προστατεύονται και
απαγορεύεται η αναπαραγωγή τους ή η ένταξή τους σε άλλο ιστοχώρο χωρίς
άδεια του δημιουργού. Continue reading

Τρόπος προστασίας

Βασική αρχή

Η προστασία χορηγείται αυτόματα από την χρονική στιγμή της δημιουργίας. Αυτό σημαίνει ότι ο δημιουργός ενός έργου δεν χρειάζεται να προβεί σε κάποια ενέργεια για την χορήγηση της προστασίας και ειδικότερα δεν χρειάζεται να καταθέσει το έργο σε κάποια αρχή για να του χορηγηθεί η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Στην πράξη, ωστόσο, επιβάλλεται να διατηρεί κάποιες αποδείξεις για να μπορέσει να προστατεύσει πιο αποτελεσματικά το έργο του. Ειδικότερα, θα πρέπει να μπορεί να αποδεικνύει ότι αυτός δημιούργησε το έργο πριν από κάποιον άλλο ή τουλάχιστον ότι το κατείχε σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με διάφορους τρόπους :

Continue reading

Βασικές έννοιες και στόχοι του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας

Τι είναι η πνευματική ιδιοκτησία;

Είναι μια ιδιαίτερη μορφή προστασίας επί άϋλων αγαθών, η οποία
προσομοιάζει με την προστασία της ιδιοκτησίας. Ωστόσο, δεν πρέπει να
ταυτίζεται με την προστασία της κυριότητας του εμπραγματου δικαίου.
Χορηγεί στον δημιουργό ενός πρωτότυπου έργου ένα απόλυτο δικαίωμα επί
του έργου, το οποίο απαρτίζεται από εξουσίες περιουσιακής και ηθικής
φύσης. Γνωρίζει μια σειρά από περιορισμούς που δικαολογούνται από
διάφορους λόγους, όπως ο σεβασμός της ιδιωτικής σφαίρας, η ελευθερία της
έκφρασης,  χρήση για λόγους εκπαιδευτικούς κ.λπ.

Continue reading

Προστατευόμενα έργα του πνεύματος

Κατηγορίες προστατευόμενων έργων

Στο ελληνικό δίκαιο, σε αντίθεση με το αγγλοσαξωνικό σύστημα του copyright, δεν υπάρχει εξαντλητική νομοθετική απαρίθμηση των κατηγοριών
προστατευόμενων έργων. Κάθε πρωτότυπη πνευματική δημιουργία
προστατεύεται από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας. Η προστασία του
δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ανεξάρτητη από την αξία και τον
προορισμό του έργου, δηλαδή είναι αδιάφορο εάν το έργο έχει υψηλή
αισθητική ή καλλιτεχνική αξία ή αν έχει χρηστικό χαρακτήρα ή αν
αντίκειται στα χρηστά ήθη π.χ. και ένα πορνογραφικό έργο προστατεύεται
αν είναι πρωτότυπο.

Για την προστασία των χορογραφικών έργων στο κυπριακό δίκαιο βλ.

Τ. Συνοδινού, Χορός και πνευματική ιδιοκτησία, https://www.academia.edu/3346505/_

Για την προστασία μιας ψηφιακής βιβλιοθήκης από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας στο κυπριακό δίκαιο βλ. Τ. Συνοδινού, Η δημιουργία και προστασία της ψηφιακής βιβλιοθήκης από την σκοπιά του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, https://www.academia.edu/3162496/_

 

Continue reading